Stal Corten

Co to jest Corten? Czy trzeba to lakierować, zabezpieczać? Czy Corten brudzi? Co to jest pasywacja Cortenu?


Co to jest Corten?


Corten to gatunek stali konstrukcyjnej o podwyższonej odporności na korozję oraz działanie wyższych temperatur, dzięki dodatkowi pierwiastków takich jak: miedź, chrom, nikiel i fosfor. Początkowo COR-TEN, nazywany także stalą kortenowską lub po prostu Cortenem, ze względu na swoje unikalne właściwości, wykorzystywano w przemyśle konstrukcyjnym m.in. do realizacji obiektów narażonych na niszczące działanie pogody, takich jak maszty, mosty czy kominy.

Odpowiedni dobór składników w stopie powoduje, że na powierzchni wyrobów wykonanych ze stali kortenowskiej wydzielają się tlenki miedzi w postaci przypominającej rdzę patynę, która jednak wbrew pozorom nie jest efektem niszczenia, a warstwą ochronną zapobiegającą korozji. Patynowa powłoka jest niejednorodna i zależna od ekspozycji, klimatu i agresywności środowiska, ale w pełni szczelna, trwała i nie postępuje w głąb materiału, dzięki czemu nie występuje utrata grubości materiału oraz nie dochodzi też do jego łuszczenia.

Ten rdzopodobny nalot pojawia się na powierzchni Cortenu dopiero po krótkim okresie poddania go oddziaływaniu warunków środowiska, zabezpieczając ją oraz nadając jej odporność na korozję. Wyroby ze stali Corten są niezwykle trwałe i nie wymagają konserwacji, a z uwagi na możliwość zabrudzenia zaleca się projektowanie pod elementami ze stali kortenowskiej materiałów zmywalnych oraz opasek żwirowych.


Czy trzeba to lakierować, zabezpieczać?


Produktom ze stali Corten niestraszny jest upływ czasu, ani złe warunki pogodowe, nie wymagają one także zabiegów pielęgnacyjnych i ochronnych. Należy jednak pamiętać, aby do ich czyszczenia nie używać alkoholu, ani innych produktów aktywnych. Warstwę impregnatu antykorozyjnego można natomiast zastosować w przypadku, gdy stal chcemy umieścić w betonie, żwirze lub glebie – metal nie będzie miał wtedy jak wysychać, dlatego też lepiej go wcześniej zabezpieczyć.


Czy Corten brudzi?


W pierwszych tygodniach polecamy ustawić produkt z daleka od powierzchni trudnych do czyszczenia (w szczególności należy uważać na posadzki, płyty chodnikowe i bruk) – rdzawa powłoka może je zabrudzić, jednak po czasie problem znika. Zalecamy też, aby wcześniej przygotować odpowiednio powierzchnie, na których mają zostać ustawione stalowe konstrukcje. Patyna początkowo przyjmuje zabarwienie rudawo-brązowe, które często jest nierównomierne, jednak wraz z upływem czasu zaczyna przybierać jednolity odcień.


Kiedy stal pokryje się patyną?


Materiał pokrywa się warstwą patyny w wyniku działania warunków atmosferycznych, a szybkość tego procesu zależy od ilości cykli, w których to powierzchnia materiału jest na przemian mokra i sucha. Zwykle trwa to od kilku do kilkunastu miesięcy i jest zauważalnie szybsze na terenach wiejskich, a wolniejsze na obszarach morskich, gdzie powietrze zawiera dużo soli i wilgoci. Początkowo warstwa patyny może mieć nierównomierne rudawo-brązowe zabarwienie, które z czasem ujednolica się i ciemnieje.


Czy można przyspieszyć proces pokrycia się Cortenu w tę specyficzną patynę?


Aby przyspieszyć proces pokrywania się Cortenu patyną, należy w pierwszej kolejności dokładnie umyć stalowe elementy z resztek oleju, farby i brudu za pomocą płynu do naczyń. Następnie trzeba oblewać lub spryskiwać stan kortenowską wodą przez kolejne dwa tygodnie, lub przecierać szmatką nasączoną octem albo wodą z solą powtarzając co kilka dni. Zabiegi takie powodują przyspieszenie starzenia się produktu, ale bez utraty jego właściwości. Zabrudzenia z powierzchni stali można usunąć także przy pomocy papieru ściernego o gramaturze co najmniej 120.


Zalety stali kortenowskiej


Jednym z głównych powodów, dla których stal kortenowska jest w dzisiejszych czasach tak chętnie wykorzystywana w branży budowlanej, jest zachodzenie na jej powierzchni procesu pasywacji. Dzięki pokryciu patyną nie ma potrzeby zabezpieczania stali przed powstawaniem korozji, co daje zarówno korzyści finansowe (mniejsze koszty wyprodukowania stali i jej konserwacji), jak i środowiskowe (brak konieczności stosowania środków chemicznych szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi).

Niewątpliwie ogromną zaletą Cortenu jest również rdzawy odcień, który pozwala znakomicie wyróżnić się na tle okolicznej zabudowy i nadać jej specyficznego charakteru. Idealnie wpisuje się on w nowoczesne nurty architektoniczne, stanowiąc elementy elewacji współczesnych budynków użyteczności publicznej oraz prywatnych domów.


Co to jest pasywacja Cortenu?


Pod wpływem działania warunków atmosferycznych na powierzchni metalu tworzy się gęsta, praktycznie nieprzepuszczalna dla tlenu ochronna warstwa tlenkowa – patyna. Pod jej warstwą dalsza korozja stali zostaje prawie całkowicie zatrzymana. Do jej powstania dochodzi, gdy powierzchnia metalu jest na przemian mokra i sucha, a sam proces trwa od 18 do 36 miesięcy i postępuje szybciej na terenach wiejskich, natomiast mniej dynamicznie na terenach morskich, gdzie powietrze zawiera dużo soli i wilgoci.


Pomoc techniczna